Mẹ soạn cặp mỗi tối rồi buồn vì con không tự giác. Từ một việc nhỏ, gia đình có thể xem lại cách giao trách nhiệm và giúp con từng bước tự quản mà vẫn được hỗ trợ.
Trong một tình huống giả định, mẹ chuẩn bị sách vở cho con mỗi tối. Một hôm mẹ bận, con đến lớp mới biết thiếu vở. Mẹ mang đến trường rồi trách: “Lớn rồi mà chẳng có trách nhiệm!”. Con nghĩ chiếc cặp vẫn là việc mẹ thường làm.
Câu chuyện không để quy lỗi cho cha mẹ. Nó giúp gia đình nhìn rõ: muốn dạy con trách nhiệm, người lớn cần trao một phần việc có hướng dẫn, quyền chủ động và cơ hội tự thực hiện. Nếu mọi bước đều được làm thay, con có ít dịp để tập.
“Con phải tự giác” là mong muốn chung. “Con kiểm tra thời khóa biểu và soạn cặp trước 20 giờ 30” là một nhiệm vụ rõ hơn. Con biết mình cần làm gì, khi nào hoàn thành và tự kiểm tra bằng cách nào.
Với mỗi độ tuổi và khả năng, mức hỗ trợ sẽ khác nhau. Trẻ có thể cần người lớn làm mẫu, nhắc bằng hình ảnh hoặc chia công việc thành bước nhỏ. Điều cần quan sát là phần con đang tự làm được và bước tiếp theo phù hợp.
Chỉ cho con cách đọc thời khóa biểu, kiểm tra sách, vở, dụng cụ và đặt cặp đúng chỗ. Khi cùng làm, để con cầm danh sách và thực hiện. Người lớn hỗ trợ chỗ chưa rõ thay vì tự hoàn tất cho nhanh.
Gia đình có thể nói: “Từ tuần này con phụ trách soạn cặp. Ba mẹ sẽ cùng kiểm tra danh sách với con trong ba tối đầu, rồi mình xem con cần hỗ trợ gì thêm”. Việc chuyển trách nhiệm cần được thông báo rõ, không đột ngột rút hỗ trợ rồi chờ con mắc lỗi.
Con có thể dùng tờ giấy, bảng nhỏ hoặc một cách nhắc phù hợp để tự theo dõi. Hãy hỏi công cụ nào con dễ dùng. Mục đích là con biết tổ chức công việc, không phụ thuộc vào việc người lớn liên tục ra lệnh.
Trước hết, xem mức độ ảnh hưởng và việc hỗ trợ cần thiết. Không áp dụng “để con tự chịu” với tình huống liên quan đến an toàn, sức khỏe hay nhu cầu thiết yếu. Với việc quên đồ học thông thường, gia đình có thể phối hợp với nhà trường và giúp con tìm cách xử lý phù hợp.
Sau đó, hỏi: “Con đã kiểm tra ở bước nào? Bước nào bị bỏ qua? Tối nay mình sửa danh sách ra sao?”. Việc tìm nguyên nhân giúp con biết làm lại. Một trận mắng có thể khiến con nhớ cảm giác sợ, nhưng chưa cho con một phương pháp.
“Con luôn cẩu thả” dễ khiến cuộc trò chuyện rời khỏi vấn đề cụ thể. Thay vào đó, ghi nhận điều đã xảy ra và tác động: “Hôm nay con thiếu vở nên việc học bị gián đoạn. Mình cần kiểm tra lại cách chuẩn bị”.
Nếu quên lặp lại, xem nhiệm vụ có quá nhiều bước, lịch sinh hoạt có hợp lý hoặc hướng dẫn đã đủ rõ chưa. Trách nhiệm gồm cả việc biết yêu cầu giúp đỡ khi chưa làm được. Cha mẹ có thể cùng con điều chỉnh rồi thử lại.
Đây là một khung thực hành để gia đình điều chỉnh, không phải cam kết trẻ sẽ tự lập trong bảy ngày. Tiến bộ có thể bắt đầu từ việc con chủ động chuẩn bị một phần, tự phát hiện thiếu đồ hoặc biết nhờ hỗ trợ đúng lúc.
Soạn cặp, chăm đồ dùng hay hoàn thành phần việc nhà đều có thể là cơ hội học trách nhiệm. Khi gia đình cùng chia sẻ việc, con cũng thấy trách nhiệm là điều mọi thành viên thực hành.
Đọc thêm vì sao càng nhắc, con càng chờ và tìm hiểu ParentUp để trao đổi về cách giao việc, lắng nghe và giữ giới hạn.
Trao việc vừa sức, hướng dẫn rõ và phản hồi nhất quán giúp con có cơ hội trưởng thành qua hành động. Khám phá chương trình kỹ năng sống của Zumy hoặc gọi 0368 467 167 với một tình huống gia đình muốn cải thiện.
Shine your own way
Công ty cổ phần Giáo dục ZUMY có Giấy phép ĐKKD số: 0111126093 do Sở kế hoạch và đầu tư TP Hà Nội cấp ngày 15/07/2025
Facebook
Youtube
Zalo
Phone